Een gezonde geest in een gezond lichaam

  • 9 jun 2016

Er is al veel onderzoek gedaan naar de positieve invloed van sporten op onze hersenfunctie, maar recentelijk is ook aangetoond dat topatleten zich kunnen onderscheiden door beter getrainde hersenen.
Dat sporten goed is om het risico op hart- en vaatziekten en het krijgen van bepaalde vormen van kanker te verminderen en het ontstaan van diabetes type 2 tegen kan gaan wisten we al. Maar dat sporten ook veel met intellect te maken heeft is meer recentelijk komen vast te staan.

Studies

Al in 1960 werden veel studies gedaan om het verband tussen fitheid en cognitieve prestaties aan te tonen. Hier werd destijds niet veel aandacht aan gegeven. Latere studies van o.a. Fred Gage, geneticus bij het Salk Institute in La Jolla in Califonië, toonden aan dat sporten de groei van nieuwe neuronen stimuleerde. En rond dezelfde tijd publiceerde een cognitief psycholoog aan het Beckman Institute for Advanced Science and Technology aan de Universiteit van Illinois een artikel in het blad Nature waarin duidelijk uit onderzoek bleek dat concentratie van mensen die cardio oefeningen en aerobe fitness oefeningen hadden gedaan, beter was dan de controle groep die dit niet hadden gevolgd.
Recente studies in o.a. Duitsland tonen duidelijk aan dat mensen die op middelbare leeftijd tenminste 2 maal per week sporten of oefeningen doen, veel minder kans hebben om dementie te ontwikkelen op latere leeftijd. Ook op andere leeftijden blijkt fysieke activiteit duidelijk te correleren met betere cognitieve vaardigheden.


Stress

Iedereen weet dat stress de reacties van de hersenen bij het oplossen van een probleem negatief kan beïnvloeden en dit kan voortkomen uit het feit dat een hoge bloeddruk de aanvoer van voedingsstoffen en zuurstof naar de hersenen vermindert. Lichamelijke activiteit kan de bloeddruk verlagen en dit beschermd de hersenen tegen onnodige stress.
Sport en lichamelijke activiteiten stimuleren ook het vrijkomen van neurotransmitters zoals serotonine, noradrenaline en dopamine, die helpen bij de signaalfunctie van de hersenen en iemand dus scherp houden.
Met al deze kennis en onderzoeken is het vreemd dat het aantal uren voor sport in het onderwijs onder druk staat. We moeten kinderen juist iedere dag tenminste 2x 30 minuten laten bewegen. Niet alleen vanwege de gezondheid, maar ook omdat ze hun testscores zullen verbeteren.

Topsport

In topsport zijn er ook interessante studies gedaan die aantonen dat het verschil tussen topatleten steeds minder op het fysieke vlak worden gemaakt, maar steeds meer op het mentale vlak. Een groeiende hoeveelheid onderzoek suggereert dat echte topprestaties beter in de hoofden van atleten getraind kunnen worden dan met oefeningen voor spierkracht. De vooruitgang in de neurowetenschappen en technologie maakt het mogelijk om atleten te trainen om letterlijk sneller te denken.
Er is een complexe relatie tussen denken en handelen. Onze geest stuurt ons lichaam en met toenemende concurrentie kan daar het verschil gemaakt worden.
Goed getrainde hersenen reageren veel efficiënter en sneller op het beheersen en corrigeren van onze motorische vaardigheden en dit kan een groot verschil maken in bepaalde sporten. Denk aan Formule1 races of andere sporten waarbij grote handelsvaardigheid wordt gevraagd en waar je moet anticiperen op je medespelers of concurrenten.

Hoog presterende atleten zijn in staat zich beter te concentreren dan gemiddelde sporters en kunnen hun geest hier ook optimaal op voorbereiden door de juiste oefeningen. O.a. reactiesnelheid en concentratie zijn goed in voorbereiding van wedstrijden te trainen. Atletische hersen opleiding is tegenwoordig een specialisatie van daarvoor opgerichte instituten en gezien het steeds grotere belang van geld in de topsport, is dat niet vreemd. Zij geven aan dat zij de hersenen van atleten kunnen ontwikkelen om het volledige potentieel van een atleet te ontsluiten.
Vergelijkbaar met het trainen van piloten in een simulator is het tegenwoordig met de ontwikkeling van de gaming industrie mogelijk om speciale programma’s te ontwikkelen die de werkelijkheid nabootsen en atleten op realtime situaties kunnen voorbereiden. Deze brain training technologieën zullen de komende jaren een grote vlucht nemen. Reactiesnelheid en sport gerelateerde vaardigheden zullen hand in hand gaan en deze evolutie staat nog maar in de kinderschoenen. Het kan in een paar jaar zo zijn dat hersenen het gaan winnen van spierkracht in de strijd om sportieve suprematie.

Oh, nog niet overtuigd?
Neem anders een dagpas en kom een keertje kijken!

Dagpas