Het is maandagochtend. Je hebt goed getraind deze week, je hebt gebalanceerd gegeten en toch is het getal op de weegschaal hoger dan op vrijdag. Het is logisch dat dit frustrerend voelt, maar dat getal vertelt niet het hele verhaal.
Je gewicht is een getal dat voortdurend verandert. Het is geen maat voor succes of falen, maar een momentopname die beïnvloed wordt door factoren die niets te maken hebben met vet aankomen.
In dit artikel ontdek je waarom je gewicht schommelt en hoe je beter begrijpt wat je op de weegschaal ziet, zodat je gefocust blijft op je gezondheid en kracht.
Koolhydraten en vochtretentie
Als je gisteren hebt genoten van een maaltijd rijk aan koolhydraten, zoals een goed bord pasta of rijst, is de kans groot dat je vandaag iets zwaarder bent. Dit is wat er in je lichaam gebeurt:
Wanneer je koolhydraten eet, slaat je lichaam deze op in je spieren en lever als glycogeen om als energie te gebruiken. Belangrijk detail: voor elke gram glycogeen houdt je lichaam ongeveer 3 tot 4 gram water vast om het goed op te slaan*.
Je bent geen vet aangekomen. Wat je op de weegschaal ziet, is voor een groot deel vocht en energie die klaar is om gebruikt te worden tijdens je volgende training. Brandstof voor je spieren.
Je cyclus en gewichtsschommelingen
Zit je in de dagen voor je menstruatie, de luteale fase, dan is het heel normaal dat de weegschaal 1 tot 3 kilo meer aangeeft. In deze fase zorgen hormonale veranderingen, zoals progesteron, voor vochtretentie en een opgeblazen gevoel*.
Deze gewichtstoename is tijdelijk en verdwijnt meestal kort nadat je menstruatie begint*. Merk je dat je je zwaarder voelt of minder energie hebt, dan kan het een goed moment zijn om de intensiteit van je training aan te passen.
In de Basic-Fit app vind je bijvoorbeeld mobiliteitsroutines of lichtere workouts die je helpen actief te blijven zonder het maximale van jezelf te vragen wanneer je lichaam rust nodig heeft*.
Andere redenen waarom je gewicht kan stijgen
Er zijn ook andere factoren die vaak onopgemerkt blijven, maar wel invloed hebben op de weegschaal:
Ontsteking na je training
Na een intensieve training met gewichten of toestellen ontstaan er kleine scheurtjes in je spiervezels. Om deze te herstellen, reageert je lichaam met een normale ontstekingsreactie waarbij vocht wordt vastgehouden in het spierweefsel*.
Dit is simpelweg een teken dat je lichaam herstelt en sterker wordt*.
Cortisol en stress
Als je slecht hebt geslapen of een stressvolle week hebt, stijgt je cortisolniveau. Dit hormoon hangt sterk samen met vochtretentie en kan ervoor zorgen dat je gewicht van dag tot dag verandert, zonder dat je voeding is veranderd*.
Hoe meet je je vooruitgang zonder alleen naar de weegschaal te kijken
Als je gewicht zo kan schommelen door factoren die je niet controleert, hoe meet je dan echte vooruitgang? De sleutel ligt in je lichaamssamenstelling. Het gaat niet om je totale gewicht, maar om hoeveel daarvan spiermassa is en hoeveel vet.
Voor een nauwkeuriger beeld van je vooruitgang is het slim om deze waarden regelmatig te meten. Een goede optie is de Body Analyzer in je Basic-Fit club. Daarmee zie je je vetpercentage, spiermassa en vochtbalans veel preciezer dan met een gewone weegschaal.
Tip van de trainer: Koppel deze resultaten aan je Basic-Fit app om je vooruitgang over tijd te volgen. Zie je je spiermassa stijgen en je vetpercentage dalen, dan weet je dat je training werkt, ongeacht wat de weegschaal op een willekeurige maandag zegt.
Verleg je focus en geniet van het proces
Je gewicht zal altijd schommelen. Dat hoort bij een lichaam dat leeft en beweegt*. Wil je je succes op een gezondere en motiverende manier meten, focus dan op deze signalen:
- Je energieniveau en stemming gedurende de dag*
- Hoe je kleding zit en hoe je jezelf ziet in de spiegel
- Je krachtprogressie: kan je iets zwaarder tillen of een extra herhaling doen met goede techniek?*
Tip van de trainer: Een betere versie van jezelf worden is een lange termijn proces. Laat een tijdelijke schommeling door vocht je harde werk in de gym niet overschaduwen. Luister naar je lichaam, begrijp je fases en ga door.
Deze blog is bedoeld als algemene informatie. Wat jij nodig hebt, hangt af van je gezondheid, ervaring en doelen. Heb je een medische aandoening of specifieke zorgen? Vraag dan advies aan een gekwalificeerde zorgprofessional.
Bronnen
- McNulty, K. L., Elliott-Sale, K. J., Dolan, E., et al. (2020). The effects of menstrual cycle phase on exercise performance in eumenorrheic women: a systematic review and meta-analysis. Sports Medicine.
- Cleveland Clinic (2023). Nutrition and Exercise Throughout Your Menstrual Cycle.
- Benito, P. J., Alfaro-Magallanes, V. M., Rael, B., et al. (2023). Effect of menstrual cycle phase on the recovery process of high-intensity interval exercise. International Journal of Environmental Research and Public Health.
- Coldewey, J., Kuranda, J., & Muehlbauer, T. (2024). The influence of menstrual cycle phases on maximal strength performance in healthy female adults: a systematic review with meta-analysis. Sports.
- Zinner, C., Aschendorf, P., Noel, B., et al. (2025). Perceived impact of the menstrual cycle on sports performance in adolescent and adult women. German Journal of Exercise and Sport Research.
